[Review] – Đập cánh giữa không trung

Chuyện phá thai, bác sĩ bảo cưới và làm mẹ đơn thân…(*)

Có cái ngày tôi lang thang trên một trung tâm mua sắm, chợt bắt gặp tấm poster phim “Đập cánh giữa không trung”. Nhìn một cách thoáng qua, tôi chẳng biết đây là phim thể loại gì. Tôi chỉ thấy một cô gái, đứng cô độc giữa một khoảng không. Một cái tựa lạ về mặt từ ngữ, rất tự do, rất phiêu du, cũng rất lạc lõng. Tôi đứng nhìn rất lâu tấm poster đó. Cô gái ấy không đẹp lộng lẫy, cũng không mang một vẻ sang chảnh nào cả. Cảm giác của tôi về cô là một sự bình thường, hết sức bình thường, nhưng không rời mắt được.

Poster mà tôi thấy.
Poster mà tôi thấy.

Nếu ai đó hỏi tôi phim này hay hay dở. Tôi sẽ trả lời rằng, những phim như thế này bảo hay thì nó lại dở, mà bảo dở thì nó lại hay hơn. Những phim như thế này, không mang lại nụ cười, không có tính giải trí, không có bài học, không có cảm xúc lắng đọng, không có gì mà mình có thể trông đợi khi coi phim hết. Mình chỉ có thể thấy, đồng cảm (hoặc không), hiểu hơn về vấn đề gì đó (hoặc không), hoặc chỉ đơn giản là không có cảm xúc gì đọng lại sau cùng hết, chỉ có thể thấy, và thấy…

Như việc bạn thấy những bất công, tội lỗi, những điều ác, phận người trên báo và nhan nhản ngoài đường. Nhưng bạn chỉ thấy, rồi quên lãng.

Đọc tới đây, tôi hy vọng bạn đang thắc mắc đây là phim gì mà ghê gớm vậy.

“Đập cánh giữa không trung” là một phim nghệ thuật, phim độc lập được xây dựng với kinh phí thấp. Tại sao đây là phim nghệ thuật, vì phim này nói đến những chủ đề rất khó nhai, rất khó để thị chúng. Thế sao mà phim vẫn có mặt ở đây, vì phim nghệ thuật chủ yếu là để nói lên cái tôi của một ai đó, hoặc một nhóm người nào đó về một vấn đề gì đó. Những phim này thường sẽ được gửi để dự thi trong các liên hoan phim, sẽ được đánh giá về “nghệ thuật vị nghệ thuật”, hay “nghệ thuật vị nhân sinh”.

phim_chieu_rap_dap_canh_giua_khong_trung_giaitri_doisongphapluat1

Lấy bối cảnh là một Hà Nội mùa nắng nóng và rất nhiều mưa (thiệt là tôi cũng không rành lắm về khí hậu Hà Nội), giữa những ngôi nhà lụp xụp với những chuyến tàu Bắc Nam hú còi suốt ngày. Tôi thấy uể oải khi nhìn những khung cảnh đó. Vì tôi biết đâu đó là có thật. Việc Huyền sống cùng bạn trai trong căn nhà hoang tàn ấy là có thật. Việc Huyền mang bầu, để có tiền giải quyết cái thai ấy cô phải đi làm gái. Việc Linh, một người đồng tính nam đi làm gái, bị đánh ghen. Hay việc có một người đàn ông có khoái cảm với phụ nữ mang bầu, là hoàn toàn có thật.

Việt Nam mình có cái cách dựng phim rất cụt hứng. Kiểu như chuyển cảnh không mượt mà, người xem cảm thấy hoàn toàn mất phương hướng khi chưa định hình được cảnh này, đã tắt phụt và qua cảnh khác. Những hình ảnh gây ám ảnh cứ nối tiếp nhau, nhưng tôi lại không rõ là dùng để làm việc gì? Nếu như một người không thả lỏng để xem phim, thì sẽ hoàn toàn không hiểu gì cả. Các hình ảnh dù mang lại nhiều liên tưởng, nhưng dẫu sao cũng cần gắn kết với nhau hơn, xóa nhòa khoảng cách giữa cảnh này và cảnh kia.

Tung1-793f2

Tôi có đọc bài phỏng vấn của tác giả về những cảnh nóng trong phim. Một vài lượng khán giả đến với phim, đôi khi cũng tò mò về việc cảnh nóng. Tôi chắc chắn một điều, những ai mò tới rạp chiếu phim, đa phần sẽ không thể đồng cảm với các nhân vật trong phim. Đó là một thế giới hoàn toàn khác với khán giả đi xem phim. Các bạn có thể thấy đâu đó những mảnh đời như vậy. Biết một cách khái quát, hiểu một cách sơ lược về xúc cảm của nhân vật. Nhưng bạn hoàn toàn khó mà đồng cảm được. Những người đồng cảm, họ ở đâu đó ngoài kia kìa, và họ chả đi xem phim bao giờ, họ chả tiêu tiền vào việc mua vé xem phim.

Những nhân vật thế này. Liệu họ có cơ hội đồng cảm khi xem phim?
Những nhân vật thế này. Liệu họ có cơ hội đồng cảm khi xem phim?

Từ khúc này sẽ spoil, bạn nào muốn coi thì đừng đọc.

Khi tôi đọc giới thiệu phim, tôi đã khá tò  mò, đã muốn đi xem, nhưng đồng thời cũng rất ngại. Tôi khá nhạy cảm với các vấn đề tình yêu, tình dục, phụ nữ, trẻ em… Thật ra tôi muốn tránh nhìn những thứ khiến tôi đau lòng, nhưng sự thật nằm đó vốn không chạy đâu được.

Đạo diễn phim chia sẻ, cô muốn xây dựng nhân vật chính là một cô gái có thai, vì đó là thời khắc biến chuyển tâm lý của một người con gái. Những nhân vật phía sau, chỉ là đến, để giúp cô giải quyết việc đó. Hai người đàn ông, một người yêu cô, nhưng còn quá ấu trĩ; một người chín chắn nhưng chỉ đến với cô vì khoái cảm của riêng mình. Một người làm cô có thai, cũng chẳng quan tâm đến việc đứa bé sống chết ra sao; một người rất quan tâm đến đứa bé, hay xoa bụng cho cô. Đến cuối phim, tôi hoàn toàn không biết bên cô còn người đàn ông nào không. Tôi cũng hoàn toàn không biết cô giữ hay là bỏ đứa bé. Tôi nghĩ, một người con gái khi có một đứa bé mà không được một sự đón nhận yêu thương, trong cô chỉ toàn là mất mát. Nhưng diễn viên Thùy Anh không cho tôi cảm giác đó. Tôi không rõ tại sao tôi chỉ thấy cô thanh thản nhiều hơn. Tuy nhiên, đứng ở một góc độ cô gái trẻ 19 tuổi có bầu, tôi thấy chính cái sự diễn mà như không diễn đó mới làm nổi bật hình tượng Huyền trong phim. (Vì Huyền cũng như đa số các cô gái trẻ khác thôi, vẫn rất “đời”, nhưng vẫn rất ngây thơ khi biết mình có thai).dap canh giua khong trung 2015

Tôi thấy một Linh ở bên Huyền trong những hoàn cảnh ngặt nghèo, giúp đỡ bằng những thứ có thể, thậm chí dẫn Huyền đi gặp “chị đại” để giới thiệu khách. Tôi thấy một Huyền ở bên Linh lúc yếu đuối nhất, chỉ có thể nghe, ôm và khóc cùng Linh. Trong cái cuộc sống này, đôi lúc chúng ta chỉ có thể giúp đỡ một người bạn bằng những việc như thế thôi, dù có thấy họ đau, dù có thương họ quay quắt, nhưng làm cách nào để họ được hạnh phúc hơn, thì hoàn toàn bất lực. Tôi thật sự có cảm giác vô vọng khi nhìn thấy các nhân vật khóc cười, khi thấy cảnh làm tình, thấy cảnh siêu âm em bé, thấy cảnh phá thai, cảnh Huyền nằm mơ đẻ ra mấy con cá chết, cảnh Huyền và Trung ngồi trước cái tủ lạnh cho mát, cảnh Hoàng ôm lấy cái bụng của Huyền, cảnh Mai nói với Huyền: “Em đừng yêu một người nhiều quá. Đừng làm đàn ông sợ mình.”

Sau câu nói này thì người đàn ông ấy đã chạy.
Sau câu nói này thì người đàn ông ấy đã chạy.

Có người bảo, bi kịch của họ là nghèo. Có tiền giải quyết những chuyện đó, có tiền phá thai, có tiền nuôi con, có tiền sống ở một nơi khang trang hơn, có tiền để không phải đi khách, có tiền để không phải quay quắt trong cái xóm nghèo ấy…

Không, tôi nghĩ có quăng đống tiền vô họ thì vẫn là bi kịch, vì những lớp sóng suy nghĩ trong con người biến chuyển không ngừng, việc làm hay không làm, yêu hay không yêu, nửa này nửa nọ, giữ hay không giữ, cô đơn, ham muốn thể xác…

Bi kịch ở đây là bi kịch sâu tận lòng người. Cái thứ bi kịch chẳng liên quan gì đến cái thế giới này. Cái thứ vô vọng chẳng làm được gì nhiều hơn là chấp nhận chuyện bi kịch đó.

(*)chỉ là coi phim và liên tưởng đến một số chuyện đến lúc phải đối mặt. “Mày là con gái thì mày sẽ có bầu, mày mà có bầu thì mày sẽ đói.”